Kahta Meslek Yüksekokulu

Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Ağyar, Bilim Kafe Buluşmaları’nda Anadolu Mandası yetiştiriciliğinin bölge ekonomisine katkılarını anlattı.

Adıyaman Üniversitesi Bilim İletişimi Ofisi tarafından düzenlenen Bilim Kafe Buluşmaları kapsamında, “Hayvancılık İçin Bir Fırsat: Anadolu Mandası Yetiştiriciliği” başlıklı bir söyleşi gerçekleştirildi. Etkinlik, Adıyaman’da faaliyet gösteren Vetal Hayvan Sağlığı Ürünleri Damızlık ve Besi Çiftliği’nde yapıldı.

Söyleşiye; Adıyaman Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkanı Sırrı Öztürk ve üyeler, Adıyaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcileri, Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği Müdür V. Yusuf Bakır, Vet. Hek. Serdar Güneş, Kahta Belediyesi’ni temsilen İtfaiye Müdürü Ahmet Yilanlı ve Park ve Bahçeler Müdürü Fahri Koçal, çok sayıda yetiştirici, ilin ikinci manda işletmecisi Abdurrahman Esen ile Adıyaman Üniversitesi’nden akademisyenler ve öğrenciler katıldı.

Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Ağyar’dan Kapsamlı Bilgilendirme

Kahta Meslek Yüksekokulu Veterinerlik Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Ağyar, söyleşide Halk Elinde Anadolu Mandası Islahı Ülkesel Projesi hakkında detaylı bilgi verdi. Ağyar, Adıyaman’da Anadolu Mandası yetiştiriciliğinin yapılabilme olanaklarını, ürünlerinin ekonomik değerini, yetiştiricilik yöntemlerini, verimlilik özelliklerini ve bölgesel kalkınmaya sağlayabileceği katkıları ele aldı.

“Yok Olma Tehlikesindeki Gen Kaynağımız Geri Dönüyor”

Ağyar, yok olma tehlikesi altındaki yerli gen kaynağı Anadolu Mandasının sayısının, 15 yıldan bu yana süren Halk Elinde Anadolu Mandası Islahı Ülkesel Projesi sayesinde Türkiye genelinde 160 bin başı aştığını belirtti. Projeye ayrılan bugüne kadar ayrılan kamu kaynağının yaklaşık 90 milyon Amerikan doları bulduğunu, buna karşılık projeden sağlanan verimlilik ve hayvan sayısındaki artışla ülke ekonomisine 250 milyon Amerikan dolarlık geri dönüşle katkı sağlandığını vurguladı.

Hibe Desteği ve Adıyaman’ın Potansiyeli

Söyleşide yetiştiricilere sağlanan hibeler de gündeme geldi. 2025 yılı için doğum yapan her bir anaç manda ve yavrusu için yetiştiricilere 16 bin TL karşılıksız hibe verildiği belirtildi. Bu desteklerin her doğuran hayvan için yıllık artışlarıyla devam ettiği ifade edildi.

Ayrıca, Adıyaman’da projeye dahil olabilecek yeterli hayvan sayısına (850 baş) ulaşıldığında, il genelindeki yetiştiricilere yıllık 15-16 milyon TL tutarında doğrudan hibe desteği sağlanmasının mümkün olacağı vurgulandı.

“Daha Sağlıklı Et, Daha Az Sağlık Masrafı”

Toplum içinde süt ve süt ürünlerinin daha yaygın tanındığını ifade eden Ağyar, manda etinin de besinsel avantajlarına değindi. Anadolu Mandasının hastalıklara karşı çok yüksek dirençli olduğunun ve bu yüzden koruyu hekimlik masrafının yok denecek kadar az olduğunu, doğumlarını genel olarak yardımsız yaptıklarını, güçlü bir annelik içgüdüsüne sahip olduklarını ve yavru ölüm oranlarının son derece düşük hatta yok denecek ölçüde olduğunu ifade etti. “Koruyucu hekimlik masrafı neredeyse yoktur” diyen Ağyar, bu özelliğin işletme ekonomisine doğrudan katkı sağladığını söyledi.

“Adıyaman Tarım Potansiyelini Tam Anlamıyla Ortaya Koymalı”

Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Ağyar, konuşmasında Adıyaman’ın tarım potansiyelinin henüz tam anlamıyla ifade edilemediğini, üniversite, kamu kurumları ve yetiştiricilerle doğru planlamalar yapılarak yurt genelinin ve yakın bölge ülkelerin ihtiyacını karşılayabileceğini ifade etti. Üniversitenin nardan bademe, seracılıktan hayvancılığa kadar birçok alanda öncü rol üstlendiğini hatırlatan Ağyar, Ziraat Fakültesi zemininde Zootekni Ana Bilim Dalı ile Hayvancılık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin kurulması neticesinde bölge hayvancılığına yön vereceğini de ifade etti.

Çalıştay Hazırlığı

Söyleşi sonunda, konunun daha kapsamlı ele alınması için Adıyaman’da bir Anadolu Mandası Çalıştayı düzenlenmesi gündeme geldi. Çalıştayda; kamu karar alıcıları, yetiştiriciler, akademisyenler ve sektör dışı paydaşların bir araya gelerek konuyu tüm taraflarıyla ele alması gerektiği vurgulandı.

Program, katılımcıların yoğun ilgisi, soru-cevap bölümü ve ardından Vetal Çiftliği’nin manda ünitelerinin gezilmesiyle sona erdi. Yetiştirici temsilcileri, Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Ağyar’ın sunumunu beğeniyle karşıladıklarını ve bu tür bilimsel buluşmaların devam etmesi gerektiğini ifade ettiler.